Skip to Main Content
It looks like you're using Internet Explorer 11 or older. This website works best with modern browsers such as the latest versions of Chrome, Firefox, Safari, and Edge. If you continue with this browser, you may see unexpected results.

Canllaw i Gyhoeddi Ymchwil Effeithio: Hawliau, Trwyddedu a Chynllun S

This page is also available in English

Open Access for Research Impact

Plan S Logo

Neges allweddol: cael gwared ag embargos a defnyddio trwyddedu agored er mwyn i ymchwil fod ar gael yn gwbl hygyrch wrth ei chyhoeddi

Mae Plan S yn fenter sydd wedi'i dyfeisio gan Science Europe i sicrhau y cyflawnir Mynediad Agored (OA) llawn ar unwaith ar gyfer cyhoeddiadau ymchwil a ariannwyd. Cefnogir y fframwaith gweithredu gan grŵp o gyllidwyr ymchwil rhyngwladol o'r enw cOALition S a ddaeth i rym ar 1 Ionawr 2021.

Egwyddorion a Gweithredu Plan S

Mae Plan S yn berthnasol i'r holl gyhoeddiadau a adolygir gan gymheiriaid sy'n seiliedig ar ganlyniadau ymchwil sydd wedi'i hariannu'n llawn neu'n rhannol gan aelodau cOAlition S. At hynny, mae'r hawl i ailddefnyddio'r erthygl yn amodol ar drwydded agored (fel arfer, trwydded Creative Commons Attribution) sy'n rhoi'r hawl i'r darllenydd ailddefnyddio'r erthygl gyfan neu rannau ohoni heb orfod ceisio caniatâd ychwanegol, yn amodol ar gydnabod y ffynhonnell wreiddiol yn briodol.

Mae rhestr o sefydliadau  sy'n cymeradwyo Plan S ac sy'n gweithio i'w roi ar waith yn cynnwys y Comisiwn Ewropeaidd, Wellcome, Sefydliad Bill a Melinda Gates, Sefydliad Iechyd y Byd ac eraill.Disgwylir i bolisi'r UKRI i gyd-fynd â Plan S ar ddiwedd gwanwyn 2021.

Llwybrau i gydymffurfio â Plan S:

  1. Dylai awduron gadw hawlfraint eu gwaith gan ddefnyddio trwydded Creative Commons Attribution CC-BY 4.0. Mae trwydded CC-BY-SA neu CC0 yn dderbyniol hefyd.
    • Er mwyn sicrhau bod cyhoeddwyr yn ymwybodol o'r gofynion hyn, mae cOALition S wedi rhoi rhybudd i gyhoeddwyr am amodau grant newydd ac mae'n disgwyl iddynt ddiwygio cytundebau cyhoeddi ar gyfer sefydliadau cOALition S.
  2. Gall ymchwilwyr a ariennir gan Plan S gyhoeddi mewn cyfnodolyn neu blatfform sydd â mynediad agored llawn.Efallai bydd costau.
  3. Gall ymchwilwyr a ariennir gan Plan S gyhoeddi mewn unrhyw gyfnodolyn hybrid (model cymysg, sef tanysgrifio a mynediad agored) neu gyfnodolyn tanysgrifio ar yr amod y caiff llawysgrif a dderbyniwyd gan yr awdur (AAM) ei gosod mewn storfa heb embargo.
    • Gallwch ddewis cyfnodolyn sydd â pholisi dim embargo neu ddefnyddio'r strategaeth 'trwydded flaenorol' i gadw hawliau. Mae Plan S yn darparu offeryn gwirio cyfnodolion neu defnyddiwch Sherpa Romeo.
    • Anogir i awduron nodi'r gofyniad am drwydded ynghynt ar gyfer yr AAM ar adeg cyflwyno. Ychwanegwch ddatganiad testun i nodi bod unrhyw AAM o'r cyflwyniad eisoes wedi'i drwyddedu â CC-BY. Datganiad enghreifftiol "Ariannwyd y gwaith hwn gan [enw'r cyllidwr] [rhif y grant]. At ddiben Mynediad Agored, mae'r awdur wedi cymhwyso trwydded hawlfraint gyhoeddus CC BY i unrhyw fersiwn Llawysgrif a Dderbyniwyd gan Awdur sy'n deillio o'r cyflwyniad hwn."
  4. Cyhoeddi mewn cyfnodolyn 'hybrid' yn unol â chytundeb trawsnewidiol neu gyfnodolyn trawsnewidiol lle mae'r cyfnodolyn yn cymryd camau i gael Mynediad Agored llawn. Yn unol â'r model hwn, bydd y Fersiwn a Gofnodir (VOR) yn fersiwn â mynediad agored ac ni fydd angen i'r awdur ddefnyddio ei hawl i rannu'r AAM mewn storfa.
  • Mae rhestr o gytundebau cyhoeddwyr trawsnewidiol mynediad agored sydd ar gael i ymchwilwyr Prifysgol Abertawe ar gael o'r adnodd Bargeinion a Disgowntiau OA i Gyhoeddwyr. Efallai bydd modd i chi gyhoeddi cyfnodolion heb orfod talu Tâl Prosesu Erthygl (APC).
  • O 2024, bydd cyllidwyr Plan S yn stopio cyllido APCs mewn cyfnodolion hybrid.
  • Mae'n rhaid i APCs fod yn dryloyw ac yn gymesur â'r gwasanaethau cyhoeddi a ddarperir.

Adnoddau Strategaeth Cadw Hawliau Plan S

PLAN S - Hawliau a Thrwyddedau

  Offeryn Gwirio Cyfnodolion Plan S

  Cwestiynau Cyffredin - Am cOALition S a Plan S

Infograffig- Beth sy'n rhaid i mi ei wneud?

Infographic

Trwyddedu Creative Commons

creative Commons Logo

Mae 'trwydded agored' yn golygu trwydded sy'n caniatáu i unrhyw un gyrchu, defnyddio, addasu a rhannu'r deunydd a drwyddedir yn rhydd at unrhyw ddiben. Gallai hyn gynnwys trwyddedau sy'n cydymffurfio â'r Diffiniad Agored sy'n cael eu defnyddio'n gyffredin ar gyfer gweithiau ysgolheigaidd a setiau data, megis trwydded Creative Commons Attribution 4.0 (CC BY); y Drwydded Llywodraeth Agored (OGL) ar gyfer gwybodaeth y sector cyhoeddus; a thrwyddedau Ffynhonnell Agored a ddefnyddir fel arfer ar gyfer côd ffynhonnell meddalwedd, megis Trwydded 2.0 Apache neu Drwydded Gyhoeddus Gyffredinol (GPL) y GNU.

Mae gan Creative Commons nifer o drwyddedau enghreifftiol y mae awduron yn gallu eu cymhwyso 'fel y maent' neu eu haddasu at eu gofynion. Mae'r trwyddedau'n cynnwys yr elfennau hyn:

  • Priodoli (BY) - mae'n rhaid i chi briodoli trwyddedwr y gwaith.
  • Anfasnachol (NC) - Gallwch ddefnyddio'r gwaith at ddibenion anfasnachol yn unig.
  • Dim Deilliadau (ND) - Ni chewch greu addasiadau o'r gwaith.
  • Share-alike (SA) - Cewch greu addasiadau o'r gwaith, ond mae'n rhaid i'r rhain fod yn unol â'r un drwydded â'r gwaith hwn.
  • Rhydd o bob cyfyngiad hawlfraint (CCO) - Dyma'r drwydded fwyaf haelfrydig ac mae'n golygu na chedwir hawlfraint o gwbl.

Fel arfer, ceir y trwyddedau hyn ar allbynnau ymchwil Mynediad Agored, a gallant eich helpu i rannu eich gwaith wrth ddiogelu ei uniondeb. Mae gan y trwyddedau haen o Gôd Cyfreithiol, Gweithred Gyffredin y gall pobl ei darllen, ac elfen y gall peiriannau ei darllen, er mwyn i feddalwedd ei deall. Bydd y symbol a fydd yn ymddangos fel arfer ar waelod allbwn ymchwil yn ymddangos rhywbeth fel hyn:

Cytundebau Awduron â Chyhoeddwyr

Anogir yn gryf i awduron gadw hawliau penodol i hunan-archifo gweithiau a gyhoeddir. Fel crëwr gwaith, eich eiddo chi fydd yr hawlfraint fel arfer oni bai eich bod yn ei throsglwyddo i barti arall neu fod eich cyflogwr yn meddu arni.Mae'r gronfa ddata SHERPA/RoMEO yn darparu crynodebau clir o gytundebau hawlfraint safonol i gyhoeddwyr, a cheir dolenni at bolisïau manwl ar wefannau cyhoeddwyr.