Skip to Main Content
It looks like you're using Internet Explorer 11 or older. This website works best with modern browsers such as the latest versions of Chrome, Firefox, Safari, and Edge. If you continue with this browser, you may see unexpected results.

Gwybodeg Iechyd: Chwilio am lenyddiaeth

This page is also available in English

Creu strategaeth chwilio

Mae'r dudalen hon yn disgrifio'r 4 prif gam i chwiliad llenyddiaeth llwyddiannus.  Mae cyngor a chymorth ychwanegol bob amser ar gael gan eich llyfrgellwyr. Gweler ein manylion cyswllt ar yr hafan.  Mae'n bosib y byd y nodiadau a'r dolenni isod yn ddefnyddiol hefyd.

Creu strategaeth chwilio

"Darllenwch Pennod 4 - How do I search for literature?"

"Darllenwch Pennod 4 - How do I search for relevant literature?"

"Darllenwch Pennod 7 - The principles of research" 

"Darllenwch Pennod 4 - Finding and critiquing literature"

"Darllenwch Pennod 2 - Searching the literature"

 "Darllenwch Pennod 5 - Searching and reviewing the literature"

Chwiliadau llenyddiaeth llwyddiannus

Bydd treulio ychydig amser yn meddwl am eich strategaeth chwilio yn gymorth mawr wrth ddod o hyd i wybodaeth ar gyfer eich aseiniadau.  Dyma elfennau allweddol strategaeth chwilio dda:

  • Diffinio'ch allweddeiriau
  • Gosod cyfyngiadau (h.y. dyddiad cyhoeddi, iaith)
  • Ble rydych yn bwriadu chwilio? (cronfeydd data, gwefannau etc)
  • Cofnodi eich canlyniadau

Fe welwch ychydig o benodau llyfrau a all eich helpu chi o ran datblygu eich strategaeth chwilio ar y tudalennau hyn.

Mae amrywiaeth eang o wybodaeth efallai yr hoffech ei chynnwys yn eich aseiniadau.  Mae'n cynnwys:

  • Llyfrau - Rydym yn argymell eich bod yn dechrau gyda rhestr ddarllen eich modiwl yn Canvas i ddod o hyd i destunau allweddol ar gyfer eich pwnc.
  • Erthyglau mewn cyfnodolion - Medline yw eich prif gronfa ddata i ddod o hyd i erthyglau mewn cyfnodolion.
  • Llenyddiaeth Lwyd - yn y bôn, popeth nad yw'n cael ei gyhoeddi mewn cyfnodolyn, er enghraifft, trafodion cynadleddau, dogfennau'r Llywodraeth, adroddiadau gan sefydliadau.

Mae dewis yr allweddeiriau cywir yn rhan bwysig iawn o'r broses chwilio. Po fwyaf rydych yn darllen am eich pwnc, mwyaf o allweddeiriau a thermau allweddol byddwch yn dod ar eu traws.  Ar ddechrau'ch chwiliad, mae'n bosib mai ychydig yn unig o allweddeiriau fydd gennych. Gyda'r rhain, gallwch gynnal chwiliad cwmpasu (chwiliad eang, cyflym) i gael trosolwg o faint o lenyddiaeth sydd ar gael ar gyfer eich pwnc.  Yn seiliedig ar eich canlyniadau, gallwch fireinio'ch allweddeiriau ac ail-wneud eich chwiliad.

Bydd yn bwysig cyfuno'ch allweddeiriau yn y ffordd gywir gan ddefnyddio gweithredwyr Boolean (AND/OR/NOT).  Rydym wedi creu ffurflen cofnodi chwiliad i'ch helpu i feddwl am allweddeiriau ar gyfer eich chwiliad. 

DS: Bydd rhai o'n cronfeydd data yn cynnwys Penawdau Pwnc/Penawdau Thesawrws hefyd.  Mae defnyddio chwiliadau pennawd pwnc yn ffordd ddatblygedig o chwilio am lenyddiaeth a gall ddarparu set ddefnyddiol a phwrpasol o ganlyniadau.  Bydd gan bob cronfa ddata dudalen cymorth sy'n cynnig rhagor o fanylion.

Mae gwerthuso'ch ffynonellau yn feirniadol yn elfen hanfodol o unrhyw chwiliad llenyddiaeth, a chwestiwn sy'n cael ei ofyn yn aml yw:  Sut rydych yn gwybod bod eich ffynonellau yn:

  • ddibynadwy
  • digon academaidd
  • diduedd

Mae yna nifer o lyfrau, penodau llyfrau a gwefannau rhagorol a all eich helpu chi o ran gwerthuso'ch ffynonellau yn feirniadol. Fe welwch ychydig ar y tudalennau hyn.

ECLIPSE - arf ar gyfer adnabod eich termau chwilio

Dechreuwch ystyried eich prif dermau chwilio drwy adnabod y cysyniadau allweddol yn eich cwestiynau ymchwil, yna ystyriwch gyfystyron, termau cysylltiedig, sillafiadau gwahanol, byrfoddau, termau mwy penodol a chyffredinol y byddai awdur neu awduron efallai wedi’u defnyddio i drafod pwnc.

Mae’r teclyn ECLIPSE wedi’i gynllunio ar gyfer chwiliadau rheoli iechyd ond gall eich helpu i lunio eich chwiliad am newid mewn gwasanaeth gwybodeg iechyd.  

Wildrige, V., & Bell L. (2002). How CLIP became ECLIPSE: A mnemonic to assist in searching for health policy/management information. Health Information & Libraries Journal, 19(2), 113-5. http://onlinelibrary.wiley.com/doi/10.1046/j.1471-1842.2002.00378.x/full

Pam mae’r ceisiwr chwiliad angen yr wybodaeth? 

At bwy yr anelir y gwasanaeth? 

Ble mae’r gwasanaeth? 

Beth yw’r newid yn y gwasanaeth, os oes, a edrychir arno? Beth fyddai’n gyfystyr â llwyddiant? Sut mesurir hyn? 

Pwy sydd ynghlwm wrth ddarparu/gwella’r gwasanaeth? 

Ar gyfer pa wasanaeth yr ydych yn chwilio am wybodaeth?

Sut byddwch yn gwerthuso'ch canfyddiadau'n feirniadol

"Darllenwch Pennod 5 - How do I critically appraise the literature?"

"Darllenwch Pennod 6 - Critical appraisal of the literature"

"Darllenwch Pennod 6 - How do I know if the evidence is convincing and useful?"

"Darllenwch Pennod 2 - How you can think more critically about information that is readily available"

"Darllenwch Pennod 7 - The principles of research" 

"Darllenwch Pennod 4 - Finding and critiquing literature"

"Darllenwch Pennod 2 - Searching the literature"