Skip to main content

Gwyddorau Meddygol Cymhwysol, Ffarmacoleg Feddygol, Iechyd Poblogaethau a'r Gwyddorau Meddygol: Chwilio am lenyddiaeth

This page is also available in English

Chwilio am lenyddiaeth

Mae'r dudalen hon yn disgrifio'r 4 prif gam i chwiliad llenyddiaeth llwyddiannus.  Mae cyngor a chymorth ychwanegol bob amser ar gael gan eich llyfrgellwyr. Gweler ein manylion cyswllt ar yr hafan.  Mae'n bosib y byd y nodiadau a'r dolenni isod yn ddefnyddiol hefyd.

PICO - arf ar gyfer adnabod eich termau cwestiwn a chwilio clinigol

Dechreuwch ystyried eich prif dermau chwilio drwy adnabod y cysyniadau allweddol yn eich cwestiynau ymchwil, yna ystyriwch gyfystyron, termau cysylltiedig, sillafiadau gwahanol, byrfoddau, termau mwy penodol a chyffredinol y byddai awdur neu awduron efallai wedi’u defnyddio i drafod pwnc.

Y teclyn PICO

Gall Claf/ Ymyrraeth/ Cymhariaeth / Canlyniad eich helpu i fframio eich cwestiwn ymchwil ac adnabod cysyniadau ar gyfer eich chwiliad meddygol/clinigol.

 e.g. Haint a gafwyd yn yr ysbyty

Felly gall eich termau allweddol gynnwys; Haint a gafwyd yn yr ysbyty/Traws-heintiad

Golchi dwylo

Felly efallai bydd eich termau allweddol wrth chwilio yn cynnwys golchi dwylo/hylendid dwylo

Datrysiadau eraill

Felly efallai bydd eich termau allweddol wrth chwilio yn cynnwys rhwbiad alcohol/offer glanweithdra/rhwbiad dwylo/gel dwylo

 

Lleihau lledaeniad heintiau 

Felly gallwch gynnwys eich gostyngiad yn eich chwiliad. Er hynny, ystyriwch yn ofalus gan y gallwch ganfod deunydd perthnasol heb ychwanegu gostyngiad i’ch chwiliad wrth chwilio am erthyglau sy’n cynnwys haint a geir yn yr ysbyty a golchi dwylo a datrysiadau eraill.

Chwiliadau llenyddiaeth llwyddiannus

Bydd treulio ychydig amser yn meddwl am eich strategaeth chwilio yn gymorth mawr wrth ddod o hyd i wybodaeth ar gyfer eich aseiniadau.  Dyma elfennau allweddol strategaeth chwilio dda:

  •        Diffinio'ch allweddeiriau
  •        Gosod cyfyngiadau (h.y. dyddiad cyhoeddi, iaith)
  •        Ble rydych yn bwriadu chwilio? (cronfeydd data, gwefannau etc)
  •        Cofnodi eich canlyniadau

Dyma ychydig o benodau llyfr sy'n gallu eich helpu i ddatblygu'ch strategaeth chwilio:

  • Aveyard H. (2019). Doing a literature review in health and social care: A practical guide (4 th ed.).Maidenhead: Open University Press.  (Read Chapter 4 - How do I search for literature?)
  • Aveyard, H., Payne, S., & Preston, N. J. (2016). A post-graduate's guide to doing a literature review in health and social care. Maidenhead. Open University Press. (Read chapter 4 - How do I search for relevant literature?)
  • Bowling, A. (2014). Research methods in health: Investigating health and health services (4th ed.). Maidenhead: McGraw Hill/Open University Press. (Read chapter 7 - The principles of research).
  • Fink A. (2020). Conducting research literature reviews: from the internet to paper (5th ed.). Thousand Oaks: SAGE.
  • Greenhalgh, T. (2019). How to read a paper: The basics of evidence-based medicine and healthcare (6th ed.). Hoboken: John Wiley. (Read Chapter 2 - Searching the literature).
  • Kumar R. (2019). Research methodology: a step-by-step guide for beginners (5th ed.). London: Sage.

Mae amrywiaeth eang o wybodaeth efallai yr hoffech ei chynnwys yn eich aseiniadau.  Mae'n cynnwys:

  • Llyfrau - Rydym yn argymell eich bod yn dechrau gyda rhestr ddarllen eich modiwl yn Blackboard i ddod o hyd i destunau allweddol ar gyfer eich pwnc.
  • Erthyglau mewn cyfnodolion - PubMed yw eich prif gronfa ddata i ddod o hyd i erthyglau mewn cyfnodolion.
  • Llenyddiaeth Lwyd - yn y bôn, popeth nad yw'n cael ei gyhoeddi mewn cyfnodolyn, er enghraifft, trafodion cynadleddau, dogfennau'r Llywodraeth, adroddiadau gan sefydliadau

Mae dewis yr allweddeiriau cywir yn rhan bwysig iawn o'r broses chwilio. Po fwyaf rydych yn darllen am eich pwnc, mwyaf o allweddeiriau a thermau allweddol byddwch yn dod ar eu traws.  Ar ddechrau'ch chwiliad, mae'n bosib mai ychydig yn unig o allweddeiriau fydd gennych. Gyda'r rhain, gallwch gynnal chwiliad cwmpasu (chwiliad eang, cyflym) i gael trosolwg o faint o lenyddiaeth sydd ar gael ar gyfer eich pwnc.  Yn seiliedig ar eich canlyniadau, gallwch fireinio'ch allweddeiriau ac ail-wneud eich chwiliad.

Bydd yn bwysig cyfuno'ch allweddeiriau yn y ffordd gywir gan ddefnyddio gweithredwyr Boolean (AND/OR/NOT).  Rydym wedi creu ffurflen cofnodi chwiliad i'ch helpu i feddwl am allweddeiriau ar gyfer eich chwiliad. 

DS: Bydd rhai o'n cronfeydd data yn cynnwys Penawdau Pwnc/Penawdau Thesawrws hefyd.  Mae defnyddio chwiliadau pennawd pwnc yn ffordd ddatblygedig o chwilio am lenyddiaeth a gall ddarparu set ddefnyddiol a phwrpasol o ganlyniadau.  Bydd gan bob cronfa ddata dudalen cymorth sy'n cynnig rhagor o fanylion.

Mae gwerthuso'ch ffynonellau yn feirniadol yn elfen hanfodol o unrhyw chwiliad llenyddiaeth, a chwestiwn sy'n cael ei ofyn yn aml yw:  Sut rydych yn gwybod bod eich ffynonellau yn:

  • ddibynadwy
  • digon academaidd
  • diduedd

Mae nifer o lyfrau, penodau llyfrau a gwefannau ardderchog syn gallu eich helpu wrth werthuso'ch ffynonellau'n feirniadol.  Dyma ychydig ohonynt:

  • Aveyard, H. (2019). Doing a literature review in health and social care a practical guide (4th ed.). London: Open University Press. (Read Chapter 5 - How do I critically appraise the literature?).
  • Aveyard, H., & Sharp, P. (2017). A beginner's guide to evidence-based practice in health and social care (3rd ed.). London Open University Press. (Read Chapter 6 - How do I know if the evidence is convincing and useful?). 
  • Aveyard, H., Sharp, P., & Woolliams, M. (2015). A beginner's guide to critical thinking and writing in health and social care (2nd ed.). Milton Keynes: Open University Press. (Read Chapter 2 - How you can think more critically about information that is readily available)
  • Cottrell S. (2017). Critical thinking skills: effective analysis, argument and reflection (3rd.). Basingstoke: Palgrave Macmillan.
  • Yudkin B. (2006). Critical reading: making sense of research papers in life sciences and medicine. London: Routledge.
  • CRAAP test - A checklist for evaluating webpages.
  • CASP UK - Useful checklists for all forms of paper such as Systematic Reviews, Cohort Studies and Randomised Controlled Trials to work through when you are reading research.